Γλυκά με ελαιόλαδο: έξι συνταγές και οι κατάλληλες ελληνικές ποικιλίες
Το ελαιόλαδο μπορεί να αντικαταστήσει το βούτυρο σε πολλά γλυκά, προσφέροντας υγρασία, υφή και αρωματική πολυπλοκότητα. Η επιλογή ποικιλίας, όμως, δεν πρέπει να γίνεται μηχανικά. Μελέτη επτά ελληνικών ποικιλιών έδειξε τρεις αισθητηριακές ομάδες: η Αθηνολιά είχε εντονότερη πικράδα και πικάντικο χαρακτήρα, η Κορωνέικη, η Λιανολιά και η Χαλκιδικής μεσαία ένταση, ενώ η Μάκρης, το Μανάκι και η Μεγαρίτικη ηπιότερο προφίλ. Η ωρίμανση του καρπού, η περιοχή, η έκθλιψη και η αποθήκευση μπορούν πάντως να μεταβάλουν το αποτέλεσμα.
Για κέικ πορτοκαλιού, χτυπήστε 3 αυγά με 150 γραμμάρια ζάχαρη, προσθέστε 160 ml ελαιόλαδο, 180 ml χυμό, ξύσμα δύο πορτοκαλιών, 250 γραμμάρια αλεύρι και 10 γραμμάρια μπέικιν πάουντερ. Ψήστε στους 175°C για 40 λεπτά. Ταιριάζει καλύτερα ένα ήπιο Μανάκι: αφήνει το εσπεριδοειδές να πρωταγωνιστήσει χωρίς επιθετική πικράδα.
Για brownies, λιώστε 180 γραμμάρια μαύρη σοκολάτα και αναμείξτε τη με 120 ml ελαιόλαδο. Προσθέστε 3 αυγά, 160 γραμμάρια καστανή ζάχαρη, 90 γραμμάρια αλεύρι, 30 γραμμάρια κακάο και λίγο αλάτι. Ψήστε στους 170°C για 22–25 λεπτά. Εδώ προτείνεται Αθηνολιά, επειδή η μεγαλύτερη πικράδα και η πιπεράτη επίγευσή της μπορούν να σταθούν δίπλα στο κακάο και να μειώσουν την αίσθηση υπερβολικής γλυκύτητας.
Για μελομακάρονα, ενώστε 200 ml ελαιόλαδο Κορωνέικης με 100 ml χυμό πορτοκαλιού, 80 γραμμάρια ζάχαρη, κανέλα, γαρίφαλο, 500 γραμμάρια αλεύρι και 5 γραμμάρια σόδα. Πλάστε, ψήστε στους 180°C για 20 λεπτά και βυθίστε τα σε σιρόπι με μέλι. Η Κορωνέικη, με μέτριο φρουτώδες, πικράδα και πικάντικο χαρακτήρα, αντέχει στα μπαχαρικά και εξισορροπεί το σιρόπι.
Για μπισκότα λεμονιού και αμυγδάλου, αναμείξτε 100 ml ελαιόλαδο Μάκρης, 120 γραμμάρια ζάχαρη, 1 αυγό, ξύσμα δύο λεμονιών, 220 γραμμάρια αλεύρι και 60 γραμμάρια αλεσμένο αμύγδαλο. Ψήστε μικρές κουταλιές ζύμης στους 175°C για 12–14 λεπτά. Το ηπιότερο αισθητηριακό προφίλ της Μακρή διατηρεί καθαρό το λεμόνι και το αμύγδαλο.
Για χαλβά σιμιγδαλένιο, καβουρδίστε 200 γραμμάρια χονδρό σιμιγδάλι σε 100 ml ελαιόλαδο Λιανολιάς. Προσθέστε προσεκτικά σιρόπι από 500 ml νερό, 180 γραμμάρια ζάχαρη, κανέλα και φλούδα πορτοκαλιού, ανακατεύοντας μέχρι να πήξει. Η Λιανολιά, με πιο αισθητή πικράδα και πικάντικη παρουσία από τις ήπιες ποικιλίες, δίνει βάθος σε ένα γλυκό με καβουδισμένους τόνους.
Για παγωμένο γιαούρτι με μέλι, ανακατέψτε 500 γραμμάρια στραγγιστό γιαούρτι, 80 γραμμάρια μέλι, 60 ml ελαιόλαδο Μεγαρίτικης και λίγο ξύσμα λεμονιού. Παγώστε το μείγμα σε παγωτομηχανή ή αναδεύστε το ανά τριάντα λεπτά για τρεις ώρες. Η ήπια Μεγαρίτικη προσθέτει κρεμώδη αίσθηση και διακριτικό φρουτώδες άρωμα, χωρίς να ανταγωνίζεται την οξύτητα του γιαουρτιού και το άρωμα του μελιού.
Στην πράξη, η ένταση πρέπει να προσαρμόζεται και στην ποσότητα. Σε γλυκά όπου το ελαιόλαδο αποτελεί βασικό αρωματικό συστατικό, χρησιμοποιήστε μονοποικιλιακό προϊόν και δοκιμάστε μικρή παρτίδα. Όταν υπάρχουν δυνατά μπαχαρικά ή σοκολάτα, επιτρέπεται ένα εντονότερο ελαιόλαδο ενώ σε κρέμες, μπισκότα και ελαφρά κέικ προτιμάται συνήθως πιο λεπτό προφίλ, ώστε να παραμένει καθαρή η βασική γεύση στο τελικό γλυκό αποτέλεσμα.
Σε κάθε συνταγή, δοκιμάστε πρώτα το ελαιόλαδο σκέτο. Επιλέξτε εξαιρετικό παρθένο, φρέσκο και σωστά αποθηκευμένο. Οι παραπάνω αντιστοιχίσεις είναι γευστικές κατευθύνσεις, όχι απόλυτοι κανόνες: ένα πρώιμο Μανάκι μπορεί να είναι εντονότερο από ένα ώριμο Κορωνέικο. Η καλύτερη επιλογή είναι εκείνη που συμπληρώνει τα αρώματα του γλυκού χωρίς να τα καλύπτει.


